Khái niệm
Điều trị Chỉnh nha hay Chỉnh Hình Răng Mặt là loại điều trị giúp sắp xếp các răng ngay ngắn và đều đặn trên hàm nhằm cải thiện thẩm mỹ và chức năng. Điều này làm cho vẻ mặt hài hòa hơn, các cơ hàm hoạt động chức năng hơn, các răng được ăn khớp nhau tốt hơn. Điều trị Chỉnh Hình Răng Mặt sử dụng các mắc cài và một số loại khí cụ khác để tạo những áp lực nhẹ liên tục lên răng để di chuyển răng đến vị trí mong muốn.
Bác sĩ đa khoa Răng Hàm Mặt có thể thực hiện một vài thao tác điều trị chỉnh hình đơn giản và cơ bản hoặc sẽ chuyển bạn đến một bác sĩ chuyên môn về Chỉnh Hình Răng Mặt.
Có rất nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng đến kích thước, vị trí của răng và hàm. Những thói quen xấu ví dụ như: mút tay có thể đưa đến các sai hình hàm mặt hoặc sự mất răng sớm có thể làm xô lệch và di chuyển các răng còn lại.
Bác sĩ điều trị Chỉnh Hình Răng Mặt có thể giúp bạn điều trị và cải thiện các trường hợp sai lệch về răng và hàm như:
Răng chen chúc, khấp khểnh.
Răng xô lệch.
Cắn chìa, cắn sâu, cắn chéo, cắn hở.
Răng thưa.
Hô (Vẩu), móm xương hàm.
Hậu quả của mất răng hoặc dư răng.
Những sai hình về răng và hàm cần được điều trị về điều này ảnh hưởng rất nhiều đến thẩm mỹ của bệnh nhân, làm bệnh nhân không tự tin hoặc không thoải mái khi cười.
Ngoài ra, những răng không ngay ngắn sẽ ảnh hưởng đến chức năng ăn nhai làm các răng không ăn khớp tốt khi nhai, khó cắn, xé thức ăn. Hậu quả có thể gây ra những diện mòn bất thường trên răng và gây đau các cơ, khớp thái dương hàm.
Các răng chen chúc và xô lệch rất khó chải rửa. Điều này dẫn đến nguy cơ sâu răng và các bệnh của mô quanh răng. Và hậu quả xa hơn có thể là mất răng sớm.
Các loại hình điều trị Chỉnh Hình Răng Mặt
Chỉnh Hình Răng Mặt thông thường có thể áp dụng là 2 hình thức là cố định hoặc tháo lắp, hoặc kết hợp cả hai loại.
Chỉnh Hình Răng Mặt cố định:
Là loại hàm được gắn vào răng lúc bắt đầu điều trị và chỉ được tháo ra khi hòan tất hoặc chấm dứt điều trị.
Loại hàm này có khả năng điều trị rộng rãi, hiệu quả và liên tục, bệnh nhân không cần phải thao tác gì cả.
Hệ thống Chỉnh Hình Răng Mặt này gồm có các bộ phận sau:
Các mắc cài, khâu được gắn cố định vào răng.
Vật liệu dán dính, hoặc các ciment gắn các mắc cài và khâu vào răng.
Cung dây thẳng để liên kết các mắc cài với nhau.
Các loại thun đàn hồi: để giữ dây cung vào các mắc cài và khâu đồng thời tạo lực trên dây và răng.
Các mắc cài, khâu và dây cung thường được làm bằng kim loại, hiện nay có một số loại mắc cài thẩm mỹ làm bằng Composite, sứ hoặc đá. Các dây thun đàn hồi có thể có nhiều màu sắc.
Ngoài ra Bác Sĩ CHRM có thể thực hiện phối hợp các loại điều trị khác trước, trong hoặc sau khi điều trị với hệ thống mắc cài cố định.
Chỉnh Hình Răng Mặt tháo lắp:
Là loại hàm có thể lắp vào và tháo ra khỏi miệng dễ dàng, tùy ý.
Hàm thường được sử dụng để di chuyển, điều chỉnh một răng hay một nhóm răng được chỉ định. Nói chung hàm có nhiều hình thức và tác dụng khác nhau, do Bác sĩ CHRM chỉ định, thiết kế và thực hiện.
Hàm tháo lắo có ưu điểm là thực hiện nhanh, rẻ tiền, tiện lợi và thoải mái cho bệnh nhân khi cần tháo ra. Tuy nhiên chúng cũng có nhươc điểm là dễ hư hỏng, dễ mất, bệnh nhân không tự giác mang hàm thường xuyên, khả năng điều trị của hàm hạn chế và không liên tục.
Bệnh nhân sẽ tự mang hàm mỗi ngày và có thể phải cả khi ngủ. Bác Sĩ sẽ hướng dẫn cách mang và thời gian mang mỗi ngày.
Nhổ răng tuần tự
Bác sĩ CHRM sẽ ấn định một lịch nhổ lần lượt một số răng sữa và răng vĩnh viễn theo những thời điểm nhất định. Trong một số tình huống, lịch nhổ hợp lý và chặt chẽ có thể giúp cho bệnh nhân có được một hàm răng đều đặn, không cần xử lý hoặc chỉ xử lý nhẹ.
Khí cụ duy trì:
Với bất cứ loại điều trị nào bệnh nhân cũng cần mang các khí cụ duy trì sau khi kết thúc điều trị. Khí cụ duy trì giúp giữ các răng ổn định đúng vị trí sau khi tháo mắc cài.
Khí cụ này có thể là loại dán dính vào răng hoặc là loại tháo lắp được. Nếu là loại tháo lắp, Bác sĩ sẽ hướng dẫn cách đeo và thời gian đeo trong ngày.
Phẩu thuật Chỉnh Hình Răng Mặt:
Trong một số trường hợp có sự chênh lệch rất nhiều về vị trí, kích thước của xương hàm trên và hàm dưới, điều trị Chỉnh Hình Răng thông thường cần được kết hợp với phẫu thuật Chỉnh Hình để đạt kết quả tốt hơn.
Bác Sĩ Phẫu thuật sẽ điều chỉnh cắt gọt và sắp xếp xương hàm trên và xương hàm dưới ở vị trí đúng và hài hòa hơn.
Thông thường phẫu thuật sẽ được tiến hành sau khi đã điều trị Chỉnh Hình răng ổn định. Trong một số tình huống, công việc điều trị của Bác sĩ Chỉnh hình lại tiếp tục thêm một thời gian nữa mới chấm dứt.
Thời điểm phẫu thuật sẽ được quyết định bởi cả Bác sĩ Chỉnh hình và Bác sĩ Phẫu thuật.
Những điều cần lưu ý khi Chỉnh Hình Răng Mặt
Để đảm bảo điều trị thành công, bạn phải hoàn toàn tuân theo chỉ dẫn của Bác Sĩ một cách nghiêm ngặt.
Bất tiện:
Điều trị chỉnh hình thường là ít đau hoặc không đau. Hiện tượng thường gặp là ê ẩm.
Thời gian:
Điều trị chỉnh hình cần có thời gian đủ để các răng di chuyển trong khoảng giới hạn an toàn. Thời gian điều trị phụ thuộc tuổi tác, mức độ phức tạp, phương pháp điều trị được áp dụng.
Các lần hẹn sẽ cách nhau vài tuần đến vài tháng và thời gian điều trị có thể kéo dài từ 6 tháng đến 2, 3 năm. Một số trường hợp đặc biệt có thể kéo dài hơn.
Điều trị chỉnh hình cần được thực hiện liên tục cho đến khi hoàn tất.
Thời gian khám và điều trị:
Về nguyên tắc thì Chỉnh hình răng mặt không có hạn chế về tuổi, nhưng độ tuổi 6,7-15 tuổi là độ tuổi thuận lợi nhất cho điều trị vì cơ thể và xương hàm đang trong quá trình phát triển.
Một số trường hợp Chỉnh Hình nên bắt đầu điều trị trước khi các răng vĩnh viễn mọc hết.
Bạn nên đưa trẻ đến khám chuyên khoa Chỉnh Hình Răng Mặt từ lúc 6,7 tuổi để Bác Sĩ kiểm tra và phát hiện các lệch lạc răng hàm hoặc nguy cơ sai hình trong tương lai, nếu cần có thể bắt đầu chỉnh hình can thiệp ngay.
Chế độ chăm sóc:
Chải răng khó khăn hơn và mất nhiều thời gian hơn. Cần chú ý vệ sinh răng miệng thật kỹ để tránh sâu răng và viêm nướu. Bác Sĩ có thể hướng dẫn bạn sử dụng các loại bàn chải đặc biệt để vệ sinh răng.
Khi mang mắc cài không nên ăn các thức ăn dai cứng, có tính dính cao như: chewing gum, kẹo dẻo, có thể làm rơi mắc cài, làm kéo dài thời gian điều trị.
Phụ huynh nên giám sát và kiểm tra để bảo đảm trẻ vệ sinh răng miệng tốt và thực hiện theo đúng chỉ dẫn của Bác Sĩ khi mang các khí cụ.
|